KAHVE TÜKETİMİ VE KAFEİN

Abone Ol 

∎ Tahmini Okuma Süresi: 3 Dakika ∎

     Sohbet masalarının vazgeçilmezi; kahvaltılara, öğle yemeklerine eşlik eden ve içimizi ısıtan kahvenin, başta Brezilya olmak üzere Vietnam ve Kolombiya’da tropikal iklimli ve yükseltili bölgelerde ağırlıklı olarak tarımı yapılmaktadır. Dünyanın en çok tüketilen içeceğidir. Her bölgenin kültürüne göre değişik kahve demleme ve hazırlama yöntemleri bulunur.

     Kahve, Rubiacea familyasının Coffea cinsinde yer alan ağacın meyve çekirdeklerinin kavrulup öğütülmesiyle elde edilen bir içecektir. Ham kahvenin içinde iki yüzden fazla bileşik bulunmaktadır. Kavrulduktan sonra bu rakam bin iki yüzlere kadar yükselmektedir. Bunların hepsi aroma yaratmak veya içerken uyandıracağı his için kullanılmaktadır. 

     Kahve, içerdiği kafein ve kafeol etkin öğeleri nedeniyle mide salgısını uyarır. Sindirmeye yardımcı olur, metabolizmayı hızlandırır. Kafeol, kahvenin özel lezzetini oluşturur. Kahve kemiklerimiz için önemli olan kalsiyumun kaybını arttırır. Ayrıca yemeklerle birlikte kahve veya çay tüketimi genellikle önerilmez. Yemeklerle birlikte alınan kahve veya çay demir emilimini engellemektedir. Bu gibi içeceklerin yemekten 1 saat önce veya 2 saat sonrasında tercih edilmesinde yarar vardır. 

     Kahvenin içerisine süt eklenmediği sürece kahvenin beslenme değeri yoktur denilebilir. Bir kupa kahve (240ml) ortalama 85 mg kafein içermektedir. Kahve spor yapan bireyler için doping maddesi olarak kabul edilmiştir. Kafeinin ergojenik etkisini, sempatik sinir sistemini uyararak ve yağ asitlerinin kullanımını arttırarak, sınırlı olan glikojen depolarını koruyarak sağlar. TÜBER’e (Türkiye Beslenme Rehberi) göre günlük toplam 250 mg veya 3-9 mg/kg kadar kafein alımı, uzun süreli egzersizlerde performansı destekler ve şiddeti daha yüksek olan kısa süreli egzersizlerde ise performansı arttırabilir.

     Ilık kahve tüketmek sağlığa yararlıdır. Sağlığımız üzerinde 2 kupa ile sınırlandırılan tüketiminin yararları olduğu araştırmalar sonucunda belirlenmiştir.

Bu yararlar şunlardır:

  • Diyabet riskini azaltır,
  • Karaciğerde siroz oluşumunu azaltır,
  • Kardiyovasküler kalp hastalıklarını azaltır,
  • Konstipasyonu engelleyebilir,
  • Alzheimer ve Parkinson hastalığı riskini azaltır,
  • Bilişsel performansı arttırabilir,
  • 40 yaş üzeri erkeklerde gut riskini azaltabilir,
  • Oral, özofajiyal kanserleri riskini azaltabilir,
  • Demans riskini azaltabilir.

     Kafein, metabolizma hızı üzerinde etkilidir. İştahı bastırır, bu nedenle yemek yeme isteğini azaltabilir fakat kilo kaybı konusunda bu etkileri destekleyecek yeterli kanıt yoktur. Kafein, gebe ve emzikli kadınlar için de sakıncalıdır. Kahve ve çay 1-2 fincan ile sınırlandırılmalıdır. 

     Dikkat edilmesi gereken bir diğer husus ise bitter çikolatadaki kafein miktarıdır. 50 gram bitter çikolata yaklaşık 300 mg kafein içermektedir. Bitter çikolata yerine sütlü çikolata tercih edilmelidir. Sütlü çikolata bitterin yarısı kadar kafein içerir. 

     Yeterli kanıt olmamasına rağmen kafeinin fekal kalp hızını arttırarak düşük doğum ağırlığına neden olduğu söyleniyor. Gebe veya emzikli kadınların TÜBER’e göre günlük kafein alımı en fazla 200 mg/gün (2 fincan nescafe veya 4-5 bardak çay) olmalıdır. Fazla miktarda kafein alımı, dehidrasyon veya diürezise neden olur.

Twitter Banner - Specter Medya

KAYNAKÇA:

  • Tüfekçi Alphan, E. (2019). Diyetler ve Gerçekler. Ankara: Hatiboğlu Yayıncılık.
  • Baysal, A. (2020). Beslenme. Ankara: Hatiboğlu Yayıncılık.
  • Türkiye Beslenme Rehberi, 2015.
  • https://tr.wikipedia.org/wiki/Kahve
Abone Ol