KRİPTOLOJİ: ŞİFRE BİLİMİ

∎ Tahmini Okuma Süresi: 2 Dakika ∎

Kriptoloji Nedir?

      Bugün günlük hayatımızda sürekli kullandığımız şifre ve şifrelemeden bahsedeceğim. Şifre bilimine “kriptoloji” denir; çeşitli iletilerin veya yazıların belli bir sisteme göre şifrelenmesi, bu mesajların güvenli bir ortamda alıcıya iletilmesi ve iletilmiş mesajın deşifre edilmesidir.

      Şifre ve parola, kriptolojide sıkça karıştırılan iki terim olarak karşımıza çıkar. Parola, kökü İtalyanca olan “paro-la” kelimesinden gelmektedir. Örneğin bir siteye giriş yaparken kullandığımız karakterler parolayı oluşturur. Şifre ise, kökeni İtalyancada “sayı” anlamına gelen “cifra” kelimesine dayanmaktadır. Şifre, bizim için şifrelenmiş metin anlamına gelmektedir. Parola ise herhangi bir şifreleme işleminden geçmemiş “salt” metinlere denir.

Şifreleme Algoritmaları

      Bu algoritmalar temelde simetrik ve asimetrik olarak ikiye ayrılır. Bu iki şifreleme algoritmasını ayıran şey; simetrik şifreleme algoritmalarının gizli anahtar kullanması, asimetrik şifreleme algoritmalarının ise açık anahtar kullanmasıdır.

Simetrik Şifreleme

      Simetrik şifreleme algoritmaları, ortak bir anahtar ile şifreleme ve deşifreleme işlemini gerçekleştirir. Buradaki mantık, iki kişi arasında belirlenen ortak şifre ile gönderici metnini şifreler ve gönderir; alıcıya şifrelenmiş metin ulaştıktan sonra, ortak anahtar sayesinde metni deşifre eder. Ortak anahtarın üçüncü kişiler tarafından bilinmemesi esastır.

Simetrik Şifreleme Algoritmaları:

  • Blowfish
  • AES
  • RC4
  • DES
  • RC5

Asimetrik Şifreleme

      Asimetrik şifreleme algoritmalarında açık anahtar herkes tarafından bilinir. Açık anahtarlı şifreleme, şifreleme ve deşifre etme işlemleri için farklı anahtarların kullanıldığı bir şifreleme sistemidir. Haberleşen taraflardan her birinde birer çift anahtar bulunur. Bu anahtar çiftlerini oluşturan anahtarlardan biri gizli (private key) diğeri ise açık anahtardır (public key). Public key ile şifrelenmiş bir metin, ancak ve ancak o “public key”in eşi olan private key ile çözülebilir.

Asimetrik Şifreleme Algoritmaları:

  • Diffie-Hellman anahtar değişimi
  • RSA (Rivest-Shamir-Adleman)
  • El Gamal
  • DSA (Digital Signature Algorithm)
  • Merkle-Hellman
  • (ECC) Elliptic Curve Cryptography

Kaynaklar

Gizem Bozyel

Gizem Bozyel

İstanbul Kültür Üniversitesinde Matematik ve Bilgisayar Bilimleri öğrencisiyim. Kendimi yazılım alanında geliştirmeye çalışıyorum. Yazılım alanına yönelik yazılarımı Specter Medya’da paylaşıyorum.